Jya mu nzira nyamukuru Jya ku bintu nyamukuru Simbuka kurupapuro

Ibyo ugomba gukora nyuma yo kwiyandikisha muri NCSA

Kwiyandikisha muri Rwego rw’Igihugu rushinzwe Umutekano w’ibijyanye n’Ikoranabuhanga mu Itangazabumenyi n’Itumanaho (NCSA) nk’Umugenzuzi cyangwa Utunganya amakuru ni intambwe ya mbere mu rugendo rwo kurinda amakuru bwite mu Rwanda. Nubwo kubona icyemezo bigaragaza wemewe n’Itegeko Nº 058/2021 ryerekeye kurinda amakuru bwite n’imibereho bwite by’umuntu, kubahiriza amategeko nya byo birenze kwiyandikisha gusa. Ibigo bisabwa kubahiriza inshingano mu buryo buhoraho, gukorera mu mucyo, no guteza imbere umuco wo kurinda amakuru bwite y’ababigana, kugira ngo uburenganzira bw’abaturage bwubahirizwe.

Kubahiriza amategeko ni inshingano ihoraho ikubiyemo imiterere y’inzego z’ubuyobozi, gutunganya amakuru mu buryo bwemewe n’amategeko, ndetse n’ingamba z’ubwirinzi zifatika. Ibigo bigomba gushyiraho Abashinzwe Kurinda Amakuru bwite, kubika inyandiko zerekeye ibikorwa byo gutunganya amakuru, gukora isuzuma ry’ingaruka ku bikorwa bifite ibyago byinshi, no kugenzura ko buri gikorwa cyo gutunganya amakuru gifite ishingiro ryemewe n’amategeko kandi cyubahiriza amahame yose yo kurinda amakuru. Kubaha uburenganzira bwa nyirubwite nko kubona amakuru bwite ye, kuyakosora, kuyahanagura, cyangwa guhagarika itunganywa ry’amakuru, ni ingenzi cyane, hamwe no kumumenyesha binyuze mu itangazo ryerekeye amakuru ye. Ingamba zihamye zaba izo mu rwego rwa tekiniki cyangwa urw’ubutegetsi zirimo guhisha imisomere y’amakuru (encryption), guhugura abakozi, no kumenyekanisha ivogerwa ry’amakuru, zituma habaho kugirirwa icyizere n’ububasha mu kurinda amakuru.

Mu gukomeza gukurikirana ibikorwa, kuvugurura amategeko ngenderwaho, no gukorana na NCSA, ibigo bitandukanye ntibiba byubahirije inshingano gusa, ahubwo binabona inyungu zirimo nko kumenyekana neza, icyizere cy’abakiriya, n’iterambere rirambye. Ku rundi ruhande, kutubahiriza amategeko bitera ibyago byo gucibwa amande, ibihano, guhagarikwa kw’ibikorwa byo gutunganya amakuru, ndetse no kwangirika kw’icyizere. Mu by’ukuri, kwiyandikisha ni intangiriro gusa, kubahiriza amategeko nyakuri bisaba gufata inshingano, kubazwa ibyo ukora, no kurinda imibereho bwite y’abantu.